Jednostronne rozwiązanie

Z CC Wiki

Spis treści

Ryzyko wypowiedzenia licencji

Analiza problemu

Licencje CC 3.0 w wersji Unported są udzielane "wieczyście" (perpetual) z doprecyzowaniem, że chodzi tu o czas trwania właściwego prawa autorskiego. Oznacza to, że licencja została udzielona na czas nieoznaczony lub (jeżeli "czas trwania właściwego prawa autorskiego" jest wystarczającym określeniem czasu trwania licencji) na czas oznaczony dłuższy niż 5 lat.

Dalsze postanowienia licencji zawierają zobowiązanie licencjodawcy do niewypowiadania licencji (jak też i do niedoprowadzenia do rozwiązania licencji w inny sposób - "withdraw"), a jedynym sposobem rozwiązania licencji jest jej naruszenie przez licencjobiorcę, kiedy to licencja wygasa automatycznie (z zachowaniem praw osób poniżej w łańcuchu dystrybucji).

Naruszenie tego zobowiązania skutkuje oczywiście odpowiedzialnością kontraktową licencjodawcy na ogólnych zasadach, lecz ponieważ jest to zobowiązanie bezterminowe o charakterze ciągłym to samo to zobowiązanie można wypowiedzieć. Z kolei wypowiedzenie tego zobowiązania skutkuje możliwością wypowiedzenia całej licencji.

Oznacza to, że po skutecznym wypowiedzeniu zobowiązania do niewypowiadania, licencja CC 3.0 może zostać wypowiedziana z zachowaniem terminów określonych w art. 68 pr. aut. W najlepszym przypadku wypowiedzenie nie może być dokonane przez pierwsze 5 lat od zawarcia licencji (czyli od skorzystania przez licencjobiorcę z udzielonych mu uprawnień).

W praktyce, wypowiedzenie licencji może być niezwykle problematyczne. Otóż licencjodawca musiałby dostarczyć wypowiedzenie każdemu licencjobiorcy zanim przekażą oni utwór osobom trzecim (w formie egzemplarza lub w innej formie). Otóż zgodnie z postanowieniami licencji przy każdym takim rozpowszechnieniu osoba trzecia uzyskuje licencję bezpośrednio od licencjodawcy, powiększając grono licencjobiorców, którym trzeba doręczyć wypowiedzenie (nazwijmy to "Licencyjną sztafetą"). [Konieczna jest analiza skuteczności tego postanowienia!!!]

Poza tym, licencjobiorca, do którego skierowano wypowiedzenie mógłby bronić się zarzucając mu nieważność z uwagi na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego lub nadużycie prawa podmiotowego (tak: J. Barta, R. Markiewicz, Oprogramowanie Open Source w świetle prawa. Zakamycze 2005, s. 113).

Pomysły rozwiązania problemu

  1. Wersja minimum: Wierne przetłumaczenie obecnych postanowień licencji (CC), ewentualnie z wyraźnym zastrzeżeniem, że licencja jest udzielana na czas nieoznaczony. Zagrożenie wypowiedzeniem licencji będzie i tak w praktyce minimalne, zakładając skuteczność mechanizmu "Licencyjnej sztafety". W ten sposób zminimalizowane zostanie też ryzyko niekompatybilności polskiej wersji licencji z wersjami zagranicznymi.
  2. Wersja maksimum: Uzupełnienie postanowień licencji w taki sposób, że stanie się ona nieodwołalną ofertą udzielenia licencji (CC+). Ewentualnie, że będzie ona nieodwołalna przez czas trwania praw autorskich. Rozwiązanie to nie wydaje się jednak prowadzić do szczególnie istotnego ograniczenia omawianego ryzyka, a doprowadzi zapewne do istotnej niekompatybilności polskiej wersji z wersjami zagranicznymi.
  3. Wersja pośrednia prim: Umożliwienie licencjodawcy wyboru pomiędzy licencją zgodną z oryginałem (CC), a licencją skonstruowaną jako nieodwołalna oferta (CC+). Możliwe są dwa sposoby:
    1. stworzenie dwóch wzorców umownych (CC i CC+)
    2. stworzenie jednego wzorca umownego (CC) i oraz dwóch wariantów oznaczania utworów jako udostępnianych na tej licencji: jako zwykłej oferty i jako oferty nieodwołalnej (sprowadzałoby się to do opracowania kolejnej ikonki oraz przypisanego do niej oświadczenia woli, kolejnego pola do zaznaczenia w formularzu wyboru licencji).
  4. Wersja pośrednia bis: Umożliwienie licencjodawcy wyboru jak w wersji prim, jednak jedynie poprzez poinformowanie o możliwości złożenia nieodwołalnej oferty np. w FAQ. Licencjodawca sam decydowałby o treści oświadczenia o nieodwołalności oferty.

Postanowienia licencji

"... Licensor hereby grants You ... perpetual (for the duration of the applicable copyright) license to exercise the rights in the Work..."

"This License and the rights granted hereunder will terminate automatically upon any breach by You of the terms of this License. ... Subject to the above terms and conditions, the license granted here is perpetual (for the duration of the applicable copyright in the Work). Notwithstanding the above, Licensor reserves the right to release the Work under different license terms or to stop distributing the Work at any time; provided, however that any such election will not serve to withdraw this License (or any other license that has been, or is required to be, granted under the terms of this License), and this License will continue in full force and effect unless terminated as stated above."

"Each time You Distribute or Publicly Perform the Work or a Collection, the Licensor offers to the recipient a license to the Work on the same terms and conditions as the license granted to You under this License."

Przepisy prawne

Pr. aut. Art. 66.1 Umowa licencyjna uprawnia do korzystania z utworu w okresie pięciu lat na terytorium państwa, w którym licencjobiorca ma swoją siedzibę, chyba że w umowie postanowiono inaczej.

2. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, prawo uzyskane na podstawie umowy licencyjnej wygasa.

Art. 68.1 Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, a licencji udzielono na czas nieoznaczony, twórca może ją wypowiedzieć z zachowaniem terminów umownych, a w ich braku na rok naprzód, na koniec roku kalendarzowego.

2. Licencję udzieloną na okres dłuższy niż pięć lat uważa się, po upływie tego terminu, za udzieloną na czas nieoznaczony.

KC Art. 365^1 Zobowiązanie bezterminowe o charakterze ciągłym wygasa po wypowiedzeniu przez dłużnika lub wierzyciela z zachowaniem terminów umownych, ustawowych lub zwyczajowych, a w razie braku takich terminów niezwłocznie po wypowiedzeniu.

Ryzyko odstąpienia od licencji z uwagi na istotne interesy twórcze

Analiza problemu

Wydaje się, że mają tu zastosowanie wszystkie powyższe uwagi z tym, że "istotne interesy twórcze" nakazywałyby interpretować ewentualne wątpliwości na korzyść licencjodawcy. Oznacza to między innymi, że skuteczność ewentualnych dodatkowych zaklęć w licencji utrudniające jej jednostronne rozwiązanie w takim przypadku byłaby wątpliwa.

Pomysły rozwiązania problemu

Jak wyżej, ze wskazaniem na którąś z wersji pośrednich.

Przepisy prawne

Art. 56.1 Twórca może odstąpić od umowy lub ją wypowiedzieć ze względu na swoje istotne interesy twórcze.

Inne sposoby jednostronnego rozwiązania licencji

Siła wyższa, rebus sic stantibus i inne takie - konieczna analiza, ale nie wydaje się uzasadnione przeciwdziałanie tym instytucjom.

Źródło „http://tech.creativecommons.pl/wiki/Jednostronne_rozwi%C4%85zanie”